مراحل چاپ کتاب را می توان به دو قسمت کلی تقسیم نمود که هرکدام شامل چند بخش می باشد.

مرحله اول:

  1. تایپ کامپیوتری (حروف چینی صفحات یا به اصطلاح صفحه آرایی):
    نوشته شما بایستی به صورت کامل همواره با اَشکال ، تصاویر، نقشه ها و نمودارهای مربوطه و چنانچه وجود دارد، تایپ گردد. یکی از وظیفه های تایپیست راهنمایی شما برای انتخاب فونت متن و فُرمت کلی صفحات کتاب است. (در کتاب های فارسی از فونت های Blotus، Bmitra، Bnazaninو Bzar و برای کلمات لاتین از فونت Timer new roman اغلب استفاده می کنند. همچنین سایز قلم فارسی ۱۳ و برای لاتین ۵/۱۰ می باشد و پاورقی ها به سلیقه تایپ کننده ۲ تا ۳ سایز کم می شود.) همچنین اسکن عکس های موردنظر و متنخب و قراردادن آنها در جای مناسب از وظایف دیگر اوست. بعد از اتمام این امور، متن تایپ شده توسط تایپیست را باید باردیگر بخوانید و اشتباهات نگارشی یا غلط های دیکته ای را تصحیح نمایید. (خوانش چندباره متون اگرچه زمان بر وگاهاً خسته کننده است امّا باعث رضایت خودتان بابت به صفر رسیدن اشتباهات در اتمام کار می شود)
  2. طراحی و تصویرسازی جلد:
    طراح جلد، با توجه به موضوع و محتوای کتاب ، جلد شما را آماده می کند. جلد شما به نوعی می تواند ویترین و نشانگر کتاب شما و در بعضی مواقع ملاک انتخاب خریدار باشد پس توصیه می شود وسواس لازم برای انتخاب یک طراح خبره و کاربلد و باسلیقه را به شدت لحاظ کنید. در آخرین اقدام این بخش بایستی یک کتاب ، درست به مانندی که با نظر و سلیقه شما طراحی و تأیید شده ، تهیه فرمایید.
  3. ناشر و اخذ شابک (ISBN) :
    شابک یا همان شماره استاندارد بین الملل کتاب عددی ۱۳ رقمی است که توسط ناشر از خانه کتاب دریافت می شود. (در گذشته اخذ شابک را خود نویسنده می توانست از طریق خانه کتاب انجام دهد امّا با توجه به قوانین حاضر، حالا فقط ناشرین اجازه این امور را دارند.) این عدد ۱۳ رقمی بیانگر اطلاعات کلی از کتاب است. به طور مثال عدد ۹۶۴ شناسنامه ملی متعلق به ایران است. همچنین ناشر کتاب را معرفی می کند و لازمه گرفتن فیپا می باشد.
    هرچقدر نوشته یا تألیف شما قوی تر باشد، دایره ناشرانی که به همکاری با شما علاقه مند می گردند بزرگتر می شود. بی شک انتخاب یک ناشر برجسته برای همکاری با شما، به اعتبار کتاب می افزاید و در فروش و دیده شدن کتاب به شما کمک می کند، هرچند کتاب اوّلی ها ورود به دنیای ناشرین مطرح و معروف امری دشوار سخت است.
  4. کتابخانه ملی و اخذ فیپا:
    فیپا یا همان فهرست نویسی پیش از انتشار شامل فهرست نویسی تحلیل و توصیفی کتاب پیش از چاپ و انتشار و درج آن در شناسنامه همان کتاب (صفحه حقوقی)، از فواید فیپا یکدستی فهرستنویسی و سازماندهی در تمام سطح کشور ، آسان شدن فهرست نویسی در کتابخانه ها توسط کتابداران، سرعت گرفتن توزیع اطلاعات و افزایش سرعت گردش آن ، صرفه جویی در زمان، مکان و بودجه انسانی و جلوگیری از انجام امور تکراری را می توان اشاره نمود.
    کتاب توسط ناشر برای گرفتن فیپا به کتابخانه ملی ارسال می شود. کتابخانه ملّی مأمور و مسئول مستقیم صدور فیپا در ایران است و تحویل آن ۷ الی ۱۰ روز کاری زمان می برد.
    تا اینجا یک کتاب به کتابخانه ملی تحویل داده شده که شامل شابک ، پرینت کتاب و سی دی حاوی فایل آن است که با اخذ فیپا برای مرحله بعد آماده می شود.
    ۵-دریافت مجوز چاپ از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
    کتاب تهیه شده جهت اخذ مجوزهای مربوطه به وزارتخانه موردنظر فرستاده می شود. به صورت معمول انجام این پروسه یک هفته تا ۳ ماه زمان می برد که بستگی به موضوع و محتوای کتاب دارد. به طور مثال کتاب های آموزشی اغلب به زمان کمتری برای بررسی نیازمندند امّا کتاب های شعر و … شامل مرور زمان بیشتری می شوند که گاه ممکن است بعد از گذشت مدتی طولانی ، نیازمند تغییرات در محتوای کتاب باشند و این دوره زمانی گاه طولانی و کسل بار و گاه آسان و سریع صورت می پذیرد.

مرحله دوم:

مرحله دوم به مراتب آسان تر امّا حساس ترند، چرا که ثمره تلاش تمام کارها در مرحله نخست را در این مرحله مشاهده خواهید نمود. مرحله دوم تقریباً تک بخشی است که شامل چاپ کتاب می شود ، یعنی کتاب درست به همان شکل از نظر قطع یا همان اندازه (رقعی ، وزیری، رحلی، جیبی، خشتی، پالتویی و…) ، تعداد صفحات و…

که مجوز به آن تعلق گرفته است باید چاپ شود. بسته به تعداد موردنظر و اعلامی شما چاپ کتاب به ۲ روش افست و دیجیتال انجام می گردد که در تیراژ بالای ۶۰۰ نسخه و در کمتر از آن، چاپ به صورت دیجیتال مقرون به صرفه می باشد. حال مسئول چاپ کتاب می تواند شما را در جهت انتخاب هرچه بهتر و آسان تر نمودن این مهم راهنمایی کند.

پس به پایان رسیدن چاپ کتاب در چاپخانه، ناشر با توجه به تیراژ کتاب، موظف است تعاد نسخ اعلامی از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را به این وزارتخانه ارسال نماید تا با دریافت اعلام وصول ، عملاً این بخش نیز به پایان برسد.

یکی از پیشنهادات ما این است که در تعداد جلد مدنظرتان جهت چاپ کتاب رؤیاپردازی نکنید. بعضاً به سبب شوق و شور اوّلیه ، نویسنده تمام دوستان و آشنایان را در کتاب های غیرتخصصی و همه دانش آموزان و دانشجویان را در کتاب های تخصصی، آموزشی و دانشگاهی جز طرفداران یا همان خریداران کتاب تلقی می کند باید توجه داشت صرف نظر از هزینه اضافی، نگهداری کتاب در تیراژ بالا کاری آسانی نیست.

مراحل چاپ کتاب ممکن است در بعضی موارد شامل مرور زمان شود و گاه مشکلاتی پیش رویتان ظاهر گردد، امّا در نهایت با اتمام کار ، کتابی که با مجوز و به نام شما تهیه می شود، آنقدر خوشایند و شیرین است که به تمام این مسیر می ارزد. اینکه نوشته شما به نام اشخاص دیگری ثبت گردد به هیچ وجه جالب نیست، زیر بار چاپ نوشته خود بدون مجوز و شابک و فیپا نروید، چرا که نه از آن اعتبار و ویژگی برخوردار می شود، و نه دیگر نوشته منحصراً متعلق به شماست، و مهم تر این که اصلاً قانونی نیست.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست